Shigeru Ban- Nghệ thuật xây nhà bằng ống giấy

Thứ 2, 05/02/2018
8691

“Tôi là kiến trúc sư duy nhất trên thế giới làm ra những tòa nhà từ giấy như ống giấy carton này…Một ngôi nhà làm từ giấy cũng có thể trường tồn, nếu người ta yêu mến nó. Và ngay cả một ngôi nhà bê tông cốt thép cũng có thể chỉ là một thứ tạm bợ, như những gì chúng ta đã thấy trong các trận động đất…Các bạn đừng chỉ chăm chăm vào việc xây dựng những công trình đồ sộ cho người giàu, người có vị thế vì họ trả tiền cho bạn, hãy dùng tài năng của mình để sáng tạo ra những công trình nhà ở cho người nghèo, đặc biệt là những người dân ở vùng thiên tai”.

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-1


Tiểu sử


Vừa bước qua tuổi lục tuần, Shigeru Ban- một kiến trúc sư người Nhật- người dành được "Nobel kiến trúc" Pritzker 2014 với lòng bác ái của mình đã có những đóng góp to lớn, đầy ý nghĩa cho kiến trúc hiện đại và kiến trúc xã hội. Với khả năng áp dụng tinh tế các kiến thức thông thường, những kỹ thuật và vật liệu độc đáo trong những bối cảnh khác nhau, Shigeru tạo ra được những công trình kiến trúc mang đậm phong cách của riêng ông. Và khi nhắc đến Shigeru Ban người ta thường nhắc đến với một niềm ngưỡng mộ cho những công trình bằng giấy bìa carton của ông. Đối với những người hoài nghi sẽ chỉ nghĩ rằng sao mà với những tờ bìa gặp nước thì mủn, gặp lửa thì bén lại có thể dùng để xây dựng được chứ. Nhưng nhờ Shigeru thì chúng hoàn toàn có thể. Đối với ông, những ống giấy bền và chắc hơn vẻ bề ngoài của chúng. Vì là một loại vật liệu công nghiệp nên ông có thể gia cố lớp chống thấm và chống lửa cho chúng. Bên cạnh việc dựng những ống giấy san sát nhau để làm nhà, ông còn biến tấu để những ống giấy có thể tạo nên được những hình dạng đẹp không ngờ. Với sự cách tân có một không hai này, Shigeru không chỉ tạo ra được những công trình kiến trúc tuyệt vời mà còn là một giải pháp mang đầy tính nhân văn. Những ống giấy của ông chứng minh rằng nó rất rẻ, dễ tháo lắp, tái chế, tái sử dụng dễ dàng, thêm vào đó, thiết kế nhà ở nhanh, tiết kiệm và bền vững của ông đem lại niềm hạnh phúc lớn lao cho người vô gia cư, người di tản và những người là nạn nhân của thảm họa thiên nhiên.

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-2

 

Chân dung KTS vì xã hội Shigeru Ban

 


Sinh ra ở Tokyo trong một gia đình có bố là một doanh nhân yêu âm nhạc cổ điển và mẹ là một nhà thiết kế thời trang cao cấp, không khó hiểu khi Shigeru được thỏa sức sáng tạo từ nhỏ. Lớn lên trong căn nhà gỗ truyền thống Nhật Bản, say mê cách các chú thợ mộc làm việc, cậu bé Shigeru đã nuôi niềm yêu thích với nghề mộc cũng như tình yêu với kiến trúc từ đó. Ban đầu Shigeru dự định theo học tại Đại học Nghệ thuật Tokyo, cho đến khi ông tình cờ đọc được một bài báo về kiến trúc sư xuất sắc và sau là hiệu trưởng của Trường Kiến trúc của Cooper Union, New York- John Hejduk. John có các mô hình và kế hoạch xây dựng sử dụng vật liệu giấy nhưng chúng không được thực hiện vì tính bất khả thi. Nhưng đối với Shigeru đang trong bước ngoặt lớn về cuộc đời thì luôn băn khoăn về bài báo ấy và chính điều đó đã ảnh hưởng đến quyết định của ông trong việc học kiến trúc tại Cooper Union.


Năm 1977 ông đến California để học tiếng Anh và tham gia vào Viện kiến trúc Nam California, vì chỉ có cách này ông mới có thể vào được Cooper Union vì trường không chấp nhận sinh viên quốc tế vào thời điểm đó. Năm 1980, Shigeru bắt đầu chương trình học tại Cooper Union theo diện trao đổi sinh viên và cũng tại nơi này ông gặp được người bạn đời của mình, Dean Maltz. Shigeru đã được dạy bởi rất nhiều những kiến trúc sư nổi tiếng trong đó có John Hejduk, người mà truyền cảm hứng cho ông. Trước khi tốt nghiệp năm 1984, ông quyết định nghỉ học một năm để làm việc cho văn phòng của Arata Isozaki tại Tokyo. Ông cũng thường xuyên theo chân nhiếp ảnh gia Yukio Fukagawa đến những vùng đất châu Âu xa xôi, nơi mà ông bị ấn tượng mạnh mẽ bởi vật liệu thiết kế của Alvar Aalto tại Phần Lan.

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-3

 

Aspen Art Museum, Aspen, Mỹ với thiết kế mặt bằng là một hình vuông,

như triết lý tờ giấy vuông trong nghệ thuật gấp giấy Origami của người Nhật

 

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-4

 

Nomadic Museum là một trong những điển hình của bàng tàng di động trên thế giới

 


Giáo dục và trải nghiệm đã ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển các dự án kiến trúc của ông trong suốt sự nghiệp. Năm 1985, ông bắt đầu những bước đi đầu tiên trong sự nghiệp kiến trúc sư của mình. Khởi đầu không bao giờ là dễ dàng cả, do vậy ông đã dành trọn một năm đầu với vai trò là người quản lý cho Axis Gallery, Tokyo. Nhiệm vụ của ông là thiết kế, sắp đặt cho những triển lãm khác nhau tại Axis. Có dịp được trực tiếp thực hiện một cuộc triển lãm cho Alvar Aalto, Shigeru đã tận dụng các ống giấy để mô tả các thiết kế của Alvar, đồng thời đây cũng là vật liệu mà ông tôn thờ và sử dụng nhiều trong suốt sự nghiệp của mình. Cũng trong khoảng thời gian này, ông đã thiết kế một loạt căn Nhà điển hình (PC Pile House, House of Double Roof, Furniture House, Curtain Wall House, 2/5 House, Wall-Less House và Naked House) phản ánh bản chất kiến trúc gia nội địa ở quê hương mình.


Nổi bật trong các thiết kế của ông là hệ thống kết cấu và vật liệu. Trong nhiều trường hợp, ông chỉ sử dụng các vật liệu thông thường như giấy, gỗ, vải, và container vận chuyển để lắp ráp các tòa nhà, điều này thực sự khiến người ta phải trầm trồ vì quá lạ thường. Ông sử dụng container là vật liệu chính cho bảo tàng nổi tiếng Nomadic; áp dụng các kỹ thuật gia công truyền thống mà không cần đến một cây đinh hay chút keo dán nào để tạo ra Tòa nhà Văn phòng Tamedia ở Zurich. Cách tiếp cận kiến trúc độc đáo và có thể nói là mạo hiểm của Shigeru đã đem đến những thành công cho ông, giúp ông chiến thắng giải thưởng công trình kiến trúc có chất lượng tốt nhất- Trung tâm Pompidou-Metz, năm 2010.


Những năm 1990, Shigeru nhận ra rằng những sáng kiến của ông có thể sử dụng để cải thiện cuộc sống cho những người tị nạn và nạn nhân thiên tai. Năm 1994, sau khi đề xuất phương án xây dựng nơi tạm trú được làm từ ống giấy cho Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn ông được làm việc tại đây với vai trò cố vấn. Năm 1995, ông thành lập Mạng lưới kiến trúc sư tình nguyện (VAN) và cùng những kiến trúc sư trẻ đi đến những vùng có thảm họa và xây lại lều trú ẩn, nhà ở, trường học hoặc nhà thờ... cho họ. Ông và các đồng sự tình nguyện có mặt ở rất nhiều thảm họa lớn trên thế giới như động đất ở Haiti, sóng thần Nhật Bản, động đất Chengyu, bão Haiyan ở Philippines và rất nhiều nơi nữa như và mang các kết cấu giấy thần kỳ đến để xây nhà cho người dân bị mất nhà cửa.

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-5

 

Tòa nhà văn phòng Tamedia không dùng đinh và keo dán

 

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-6

 

Nơi trú ẩn tạm thời nhưng vẫn đảm bảo tính riêng tư cho cộng đồng được thiết lập sau trận động đất năm 2011 tại Nhật

 


Với ông, khi đã là một kiến trúc sư thì trách nhiệm xã hội cũng lớn hơn, vì thế các công trình nhân đạo luôn là ưu tiên cao nhất, là công việc cả đời của ông. Có thể nói ông là người đem lại niềm vui, niềm tin vào cuộc sống cho những người tị nạn khốn khổ hay những nạn nhân của thiên tai. Shigeru bày tỏ, khi nhìn thấy các khách hàng sống hạnh phúc, dù là tại công trình đắt tiền nhất hay trong các ngôi nhà tạm đơn giản, ông đều thấy vui như nhau. Ông cũng xem sự yêu thích của người sử dụng công trình là yếu tố quan trọng nhất giúp nó có tồn tại lâu dài hay không. "Ngay cả một ngôi nhà làm từ giấy cũng có thể trường tồn, nếu người ta yêu mến nó" - ông nói - "Và ngay cả một ngôi nhà bê tông cốt thép cũng có thể chỉ là một thứ tạm bợ, như những gì chúng ta đã thấy trong các trận động đất".


Đầu tháng 12/2017 vừa qua Shigeru Ban đã đến Việt Nam và trở thành diễn giả của sự kiện “Kiến trúc và hoạt động vị nhân sinh” theo lời mời của TOTO Việt Nam. Đặc biệt, ngay trong thời điểm thiên tai đang ập xuống các tỉnh miền Bắc và miền Trung nước ta, một tư duy lớn như Shigeru Ban là nguồn cảm hứng tuyệt vời để các kiến trúc sư và những sinh viên ngành kiến trúc trong nước tham khảo và học hỏi. Ông có những lời khuyên hữu ích dành cho những kiến trúc sư trẻ tại Việt Nam “đừng chỉ chăm chăm vào việc xây dựng những công trình đồ sộ cho người giàu, người có vị thế vì họ trả tiền cho bạn, hãy dùng tài năng của mình để sáng tạo ra những công trình nhà ở cho người nghèo, đặc biệt là những người dân ở vùng thiên tai. Các bạn hãy đi nhiều nơi, đặc biệt chú ý đến văn hóa của từng địa phương nơi bạn đến. Tôi đã đến Philipines, thấy người dân nơi đây tận dụng triệt để những chiếc ống tre, tôi đã nghĩ ra rằng có thể kết hợp ống giấy và ống tre để làm nhà trú ẩn. Hay những chiếc nhà “container” chắc cũng không còn xa lạ gì với các bạn. Các bạn nên tạo ra những công trình đơn giản mà người dân ở đó họ có thể tự học hỏi và xây dựng, vừa tận dụng được nguồn nhân lực sẵn có, vừa khiến họ yêu quý và trân trọng hơn thành quả mà mình đã tạo ra”.

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-7

 

KTS Shigeru Ban trong buổi diễn thuyết "Kiến trúc và hoạt động nhân sinh" do TOTO Việt Nam tổ chức đầu tháng 12/2017

 


Dưới đây là một số công trình tiêu biểu bằng giấy cũng như các vật liệu khác của “KTS giấy” Shigeru Ban.


Curtain Wall House (Nhà tường rèm), Tokyo, Nhật Bản, 1995


Một trong những tác phẩm mang tính biểu tượng của Shigeru là Curtain Wall House, bước ngoặt hiện đại trong thiết kế nhà truyền thống Nhật Bản. Mành rèm cuộn cao 2 tầng nhà bao quanh chu vi của ngôi nhà như một cái kén.
Chủ sở hữu căn nhà này được tận hưởng miễn phí phong cách sống và “văn hóa thành thị” trong một nhôi nhà truyền thống kiểu Nhật. Ngôi nhà được thiết kế với không gian mở và sử dụng những vật liệu hiện đại hơn là những kiểu nhà thường thấy ở Nhật với những khung cửa kín mít. Không gian được mở và che phủ bởi những tấm rèm ở mặt tiền hướng đông và hướng nam của phòng khách tầng hai, tầng ba. Ánh sáng, gió được kiểm soát thông qua việc đóng mở những chiếc rèm này. Nó có thể thay thế cho những kiểu cửa truyền thống của Nhật như Shoji, Fusuma, cửa chớp hay Sudare. Vào mùa đông cửa kính và rèm được đóng hoàn toàn để giữ ấm.

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-8

 


Nhà thờ bằng giấy – Kobe, Nhật Bản, 1995-2005 (đã được tháo dỡ)


Công trình nhà thờ, khu vực sinh hoạt chung này được xây dựng bởi nhóm tôn giáo tình nguyện, những người đã có nhà cửa của họ bị tàn phá trong trận động đất Kobe năm 1995. Vật liệu được tặng từ một số công ty và công trình được xây dựng hoàn thiện chỉ trong vòng 5 tuần với 160 tình nguyện viên. Mặt bằng (10x15m) được bao phủ bởi lớp vỏ polycarbonate dạng sóng. Bên trong nó, 58 ống giấy (đường kính 325mm, dày 14.8mm, cao 5m) được bố trí dưới dạng elip. Hình dạng elip này được thiết kế dựa trên thiết kế nhà ở của Bernini, đồng thời, khoảng cách giữa đường elip được làm từ ống giấy và lớp vỏ polycarbonate được sử dụng làm hành lang và kết cấu chịu lực phụ trợ cho tổng thể công trình. Tại lối vào của đường elip, khoảng cách giữa các ống giấy được bố trí rộng hơn, lớp vỏ được chiếu sáng hoàn toàn để tạo lên không gian tiếp nối liên tục giữa trong và ngoài. Công trình được tháo dỡ vào tháng 06, 2005 và toàn bộ vật liệu được gửi tới một thành phố ở Đài Loan.

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-9

 


Nhà ở bằng giấy – Ấn Độ, 2001


Điều đặc biệt nhất ở nhà ở giấy tại Ấn Độ chính là kết cấu móng và mái đặc trưng. Gạch vụn từ các công trình bị phá dỡ đã được tận dụng cho kết cấu móng thay vì sử dụng các thùng bia cũ – loại vật liệu khó có thể được tìm thấy trong khu vực. Công trình sử dụng kết cấu sàn từ bùn đất được nén chặt. Với kết cấu mái, tre được chẻ và sử dụng làm sườn của mái vòm trong khi tre nguyên cây được sử dụng làm dầm mái, tiếp đó là lớp lợp đan từ cây mía rồi bạt nhựa để chống mưa và cuối cùng là lớp lợp làm từ cây mía. Thông gió tự nhiên có được nhờ vào các ô mở tại 2 đầu và các lỗ nhỏ trên lớp lợp. Nhờ vào giải pháp này, hoạt động nấu nướng có thể được diễn ra bên trong công trình và qua đó đồng thời tăng hiệu quả chống muỗi.

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-10

 


Cầu Cardboard trên sông Gardon, Pháp, 2007


Trong một cuộc triển lãm về sức mạnh của cấu trúc các tông, Shigeru Ban đã chứng tỏ điều đó qua việc chuyển đổi các ống các tông và tái chế hỗn hợp giấy - nhựa làm vật liệu cho một cây cầu bắc qua sông Gardon ở miền nam nước Pháp. Đó là kiệt tác được tạo ra từ 281 ống các tông, đủ mạnh để cho 20 người đi trên cầu cùng một lúc.
Cây cầu cũng nằm kế bên một cây cầu La Mã cổ đại, tạo ra một sự sắp xếp thú vị. "Đó là một sự tương phản rất thú vị, cây cầu đá La Mã và cây cầu giấy. Giấy cũng có thể trương tồn vĩnh viễn và vô cùng mạnh mẽ. Chúng ta cần phải thoát khỏi những định kiến về giấy”, ông chia sẻ. Kiệt tác bìa cứng này được trưng bày trong 6 tuần phục vụ công chúng trước khi bị tháo dỡ trước mùa mưa.

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-11

 


Trung tâm Pompidou- Metz, Metz, Pháp, 2010


Trung tâm Pompidou-Metz là một bảo tàng nghệ thuật đương đại nằm ở Metz, thủ phủ của Lorraine, Pháp, xung quanh công trình là các địa danh nổi tiếng như nhà thờ Saint-Stephen Gothic, ga đường sắt Imperial, nhà hát, khu thể thao và công viên Seille. Công trình là một chi nhánh của Trung tâm Pompidou nghệ thuật Paris, hàng năm tổ chức khoảng 3-4 triển lãm luân phiên và là nơi lưu giữ, trưng bày từ bộ sưu tập lớn của các Bảo tàng nghệ thuật hiện đại Quốc gia Pháp đến bộ sưu tập nghệ thuật lớn nhất châu Âu của thế kỷ 20 và 21. Bảo tàng gồm 3 khu vực: trưng bày, hội họp, hành chính và kỹ thuật. Khu vực đầu tiên – công trình trưng bày triển lãm do Shigeru Ban thiết kế, hoàn thành vào năm 2010.


Hệ thống khung lưới diagrid của công trình được làm bằng các thanh gỗ ép với tổng chiều dài lên đến 16km. Cấu trúc khung lưới này đỡ một mái nhẹ với diện tích khoảng 8000m2, là lớp màng không thấm nước làm từ sợi thủy tinh, được phủ một lớp chống dính teflon, có khả năng tự làm sạch, chịu được tác động ánh sáng mặt trời trực tiếp và cho phép ánh sáng trong phòng tỏa sáng ra ngoài vào ban đêm. Lớp vỏ công trình bằng vật liệu này góp phần tạo cho không gian bên trong của công trình một môi trường đáp ứng cao nhất các đòi hỏi về điều kiện vi khí hậu, đảm bảo rằng các tác phẩm nghệ thuật được bảo tồn trong điều kiện tốt nhất có thể.

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-12

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-13


Toàn bộ hệ mái có hình dáng như một chiếc mũ truyền thống của người Trung Quốc, được đánh giá là một trong những mái lớn nhất và phức tạp nhất được xây dựng đến nay và cũng là điểm độc đáo và thành công nhất của công trình.
Bên trong tòa nhà, nội thất tràn đầy ánh sáng với trần gỗ, tường sơn trắng và sàn bằng bê tông đánh bóng ngọc trai màu xám. Công trình có một sân thượng làm nhà hàng và vườn mái.
Trung tâm Pompidou-Metz là công trình kiến trúc phức tạp,mạnh mẽ, duyên dáng và đầy hấp dẫn. Nó như một thông điệp thể hiện sự cởi mở, giao lưu giữa các nền văn hóa, mối quan hệ thân thiện với môi trường xung quanh. Công trình hiện đã trở một trong những địa điểm văn hóa được quan tâm nhiều nhất tại Pháp bên ngoài Paris.

 


Khán phòng giấy – L’aquia, Ý, 2011


Vào 06/04/2009, L’Aquila, Ý phải hứng chịu một trận động đất. Mặc dù vậy, Hội nghị Thượng đỉnh G8 vẫn quyết định lựa chọn L’Aquila làm nơi tổ chức sự kiện gặp mặt các quốc gia phát triển thuộc khối G8 vào tháng 07 cùng năm. Chính quyền Nhật Bản đã đưa ra kế hoạch xây dựng khán phòng hòa nhạc tạm thời làm từ vật liệu giấy được đề xuất bởi Shigeru Ban để hỗ trợ hoạt động xây dựng tái thiết thành phố, nơi nổi tiếng với nền âm nhạc. Mục tiêu của dự án là xây dựng một khán phòng hòa nhạc bằng giấy có khả năng được lắp đặt và tháo rời dễ dàng để phục vụ cho việc tái thiết các hoạt động âm nhạc của thành phố.

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-14

 


Nhà ở tạm thời làm từ container – Onagawa, Miyagi, 2011


Trong quá trình tái thiết sau thảm họa sóng thần vào tháng 03 năm 2011, bên cạnh việc thăm hơn 50 cơ sở tạm thời và lắp đặt hơn 1800 vách ngăn tạm thời 2x2m, Shigeru Ban nghe tin rằng Onagawa gặp khó khăn trong việc xây dựng đủ nhà ở tạm thời do việc không còn có đủ mặt đất bằng phẳng để xây dựng. Từ đó, Shigeru Ban để xuất dự án nhà ở 3 tầng làm từ containers vận chuyển. Bằng việc chồng các containers này lên nhau theo dạng bàn cờ, công trình sẽ mang tới đủ ánh sáng, không gian sống mở giữa các containers. Nhà ở tạm thời đề xuất bởi chính phủ được thực hiện rất kém và thiếu không gian cất giữ đồ, chính vì thế, nhà ở của Shigeru Ban được thiết kế với nhiều tủ, giá thông qua sự giúp đỡ của tình nguyện viên và nguồn vốn quyên góp.

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-15

 


Nhà thờ giấy bìa các tông – Christchurch, New Zealand, 2013


Trận động đất 6.3 độ richter vào tháng 02/2011 đã tàn phá nặng nề Nhà thờ Christchurch – biểu tượng của Christchurch, New Zealand. Để ứng phó với tình huống này, Shigeru Ban đã được đề nghị xây dựng công trình thánh đường mới tạm thời với hệ thống ống giấy có chiều dài bằng nhau và dạng kết cấu khối hộp container với chiều dài 20ft. Do các đặc điểm hình học về mặt bằng và mặt đứng của công trình được quyết định bởi công trình ban đầu, Shigeru Ban đã để lại dấu ấn thông qua việc thiết kế các ống giấy có góc nghiêng khác nhau. Công trình với sức chứa lên tới 700 người có thể được sử dụng làm không gian tổ chức sự kiện hoặc hòa nhạc.

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-17

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-18

 


Terrace House, Vancouver, Canada (dự án xây dựng năm 2018)


Terrace House đã nhận được giấy phép xây dựng chính thức và bắt đầu thi công trong khu phố cảng Coal Harbour, Vancouver. Công trình được thiết kế bởi Shigeru Ban với chiều cao 71 m (233 ft) sẽ trở thành tòa tháp gỗ ghép cao nhất Bắc Mỹ vượt qua Brock Commons 18 tầng của Đại học British Columbia (UBC). Sau khi hoàn thành, tòa tháp theo cấu trúc bậc thang này sẽ gồm 19 tầng chỉ chứa 20 căn hộ cao cấp, một nửa trong số đó sẽ là nhà một tầng, còn lại sẽ là những căn nhà trải trên những tầng liên tiếp của tòa tháp. Tòa tháp được chia làm 2 phần, 12 tầng bậc thang đầu tiên được xây dựng từ các vật liệu chính như bê tông, kính, và 7 tầng cao nhất sẽ được ghép hoàn toàn bằng gỗ và kính. Sử dụng hình dạng tam giác và các vật liệu tự nhiên có ý nghĩa bổ sung cho “hàng xóm” Evergreen Building được thiết kế bởi Arthur Erickson. “Terrace House đã được thực hiện và lên kế hoạch một cách nghiêm túc, dựa trên các thiết kế mang tính biểu tượng của Shigeru Ban, tôi đảm bảo mỗi ngôi nhà trong Terrace House đều là những tác phẩm nghệ thuật cá nhân ", Macario (Tobi) Reyes, người sáng lập và giám đốc điều hành của PortLiving chia sẻ về công trình đáng mong đợi này.

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-19

 

shigeru-ban-nghe-thuat-xay-nha-bang-ong-giay-20