Chủ nhân của Pritzker 2017- Không phải một mà là ba!

Thứ 3, 28/03/2017
2833

Đây là lần đầu tiên giải thưởng được coi là Nobel trong lĩnh vực kiến trúc được trao cho 3 người là Rafael Aranda, Carme Pigem và Ramon Vialta. Điều đặc biệt nhóm 3 KTS nhận giải lần này không quá thực sự nổi tiếng, họ chưa từng thiết kế những công trình công cộng lớn hay nhiều dự án bên ngoài đất nước Tây Ban Nha tuy nhiên điều khiến họ trở nên nổi bật hơn cả là những công trình vừa mang tính bản địa, vừa đồng thời chứa đựng tính toàn cầu.

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-1

 

Bộ ba kiến trúc sư người Tây Ban Nha giành giải thưởng Pritzker 2017

 

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-2

 

Họ đã cùng nhau đi qua 30 năm trong nghề kiến trúc

 

 

Rafael Aranda, Carme Pigem và Ramon Vilalta đã cùng hết mình với kiến trúc trong 30 năm qua, mọi sự nỗ lực, cống hiến của họ cho nền kiến trúc quê hương được chứng minh bằng việc trở thành chủ nhân của Pritzker 2017.


Họ không chỉ là cộng sự, đồng nghiệp mà là còn là những người bạn vô cùng thân thiết gắn bó với nhau đã lâu. Không lâu sau khi tốt nghiệp trường kiến trúc Vallès (ETSAV), Rafael Aranda, Carme Pigem and Ramon Vilalta quay về quê hương của họ ở Olot, một thành phố chỉ có 34000 dân. Thành phố này được biết đến với cảnh quan thiên nhiên bao quanh bởi bốn ngọn núi lửa thuộc khu bảo tồn núi lửa Garrotxa. Sự gần gũi giữa văn phòng thiết kế với thiên nhiên đã ảnh hưởng ít nhiều đến sự nhạy cảm trong thiết kế của RCR Arquitectes. Những công trình của họ thể hiện sự cam kết không ngừng nghỉ của bản thân đối với nơi mà những công trình đó được sinh ra và tồn tại ở đó, họ tạo nên những không gian mà từng phần riêng biệt tạo nên một tổng thể hòa hợp. Khéo léo kết hợp yếu tố vô hình và hữu hình trong kiến trúc, Aranda, Pigem và Vilalta đã tìm ra được sự kết nối giữa phối cảnh bên ngoài và nội thất bên trong, đó là kết quả của kiến trúc dựa trên kinh nghiệm và xúc cảm, những dấu ấn của thời gian, kết cấu và vật liệu, sự tinh thần hóa không gian.


Một trong những vật liệu được sử dụng nhiều nhất của họ là thép gỉ. Dễ dàng nhận biết trong các thiết kế của RCR Arquitectes là thép gỉ hoặc thép tái chế (nhà máy rượu Bell-Lloc, Bảo tàng Soulages, và Nhà hát La Lia…) sở thích về vật liệu của họ liên quan đến mong muốn hiển thị dấu ấn của thời gian trên công trình. Đối với RCR Arquitectes, thép là một loại vật liệu công nghiệp hiện đại cho người ta thấy được nét cổ xưa, là kết quả của những biến đổi thời tiết trải qua thời gian.

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-3

 

Tổ hợp thư viện Sant Antoni – Joan Oliver, Trung tâm Senior Citizens

và công viên Cándida Pérez, Barcelona, Tây Ban Nha, 2007

 


Ông Pritzker nhận xét: "Ban giám khảo đã lựa chọn bộ ba kiến trúc sư cộng tác gần ba thập kỷ. Aranda, Pigem và Vilalta đã có những tác động tích cực đến kiến trúc vượt ra khỏi khu vực của họ. Các công trình của họ bao gồm không gian công cộng và tư nhân đến các địa điểm văn hoá và các cơ sở giáo dục, khả năng liên quan chặt chẽ đến môi trường cụ thể của từng địa điểm là một minh chứng cho quá trình xem xét và cân nhắc kỹ lưỡng”.


Lần đầu tiên trong lịch sử của Pritzker cho thấy rằng mọi sự kết hợp hoàn hảo đều được vinh danh. Họ cùng nhau làm việc, cùng nhau sáng tạo, cùng nhau cam kết, mọi trách nhiệm đều được chia sẻ một cách công bằng. Bộ ba chủ nhân của Pritzker 2017 là lần thứ hai có kiến trúc sư Tây ban Nha nhận được giải thưởng này sau Rafael Moneo năm 1996. Chia sẻ về cảm xúc khi nhận được giải thưởng này, bà Pigem chia sẻ: “Đó là một niềm vui vô cùng to lớn, chúng tôi rất ngạc nhiên khi sự hợp tác của chúng tôi được công nhận”.


Các kiến trúc sư này đã cho tất cả chúng ta thấy được sự đồng nhất của vạn vật thông qua sức sáng tạo vô hạn của họ với các vật liệu hiện đại gồm thép tái chế và nhựa. Họ chứng minh rằng tính đồng nhất của một vật liệu sẽ góp phần đáng kinh ngạc vào độ vững chãi của tòa nhà. Sự hợp tác của ba kiến trúc sư này tạo ra một góc kiến trúc mang tính không thỏa hiệp, ngang ngạnh, nó đại diện cho những công trình vượt thời gian vừa tôn trọng trong quá khứ, trong khi đó vẫn chiếu rõ nét ở hiện tại và phản ánh tương lai.


Theo ban giám khảo, các kiến trúc sư đã đạt được một cái gì đó sâu sắc: Một phản ứng với nỗi lo sợ rằng toàn cầu hóa và xu hướng thiết kế toàn cầu sẽ dần diệt trừ giá trị địa phương, nghệ thuật và phong tục. “Chúng ta đang sống trong một thế giới toàn cầu hóa mà chúng ta phải dựa vào ảnh hưởng quốc tế, thương mại, thảo luận, giao dịch, v.v. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều người lo sợ rằng, vì những ảnh hưởng quốc tế này, chúng ta sẽ mất giá trị địa phương của mình, nghệ thuật địa phương của mình, và phong tục tập quán của mình. Họ quan tâm và đôi khi sợ hãi”.

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-4


Trung tâm nghiên cứu Barberí, Olot, Girona, Tây Ban Nha, 2008

 


Năm 2013 ông Aranda, bà Pigem và ông Vilalta thành lập quỹ RCR BUNKA để hỗ trợ kiến trúc, cảnh quan, nghệ thuật và văn hoá trong toàn xã hội. Họ đã từng là kiến trúc sư tư vấn cho Công viên Tự nhiên La Garrotxa từ năm 1989. Nhiều tác phẩm mang dấu ấn của họ tại chính quê hương Catalonia, Tây Ban Nha và châu Âu.


Lễ trao giải thưởng Pritzker năm nay sẽ diễn ra tại State Guest House, Akasaka Palace ở Tokyo, Nhật Bản vào ngày 20/5/2017.

 


Dưới đây là những công trình nổi bật của bộ ba kiến trúc sư người Tây Ban Nha.


Đường chạy điền kinh Tossol-Basil (Olot, Girona, Tây Ban Nha, 2000)


Xuyên qua hai vùng đất trống trong rừng sồi, đường chạy màu xanh lá Tossol- Basil có một đặc điểm là không “chiếm đất” của cây cối xung quanh và vẫn bảo vệ, hòa hợp được với môi trường. Địa hình tự nhiên rộng rãi của địa điểm này cung cấp vị trí theo dõi thuận lợi cho rất nhiều khán giả.


Một trong những điểm nhấn của đường chạy điền kinh Tossols-Basil ở Olot là phong cảnh thiên nhiên như một bộ lọc không khí có màu sắc thay đổi theo mùa. Công trình cũng chỉ sử dụng một vật liệu duy nhất là thép Cor-Ten.

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-5

 

Đường chạy điền kinh Tossol- Basil không hề can thiệp đến môi trường sống của cây cối xung quanh

 

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-6

 

Quang cảnh xung quanh đường chạy vô cùng đẹp

 


Nhà máy rượu Bell-Lloc (Palamós, Girona, Tây Ban Nha, 2007)

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-7

 

Lối đi nhỏ dần và dốc dần khi đi xuống hầm rượu

 


Hầm để sản xuất và nếm rượu được đặt giữa vườn nho, một phần nằm dưới lòng đất, tạo ra sự hòa hợp giữa thiên nhiên và khối kiến trúc. Công trình này còn bao gồm một phòng cầu nguyện và khán phòng nhỏ.


Một khi vào bên trong, kiến trúc mái vòm tại nơi sản xuất rượu vang và các khu vực cất giữ thùng rượu có những lỗ hổng trên mái cho phép các tia sáng chiếu vào không gian dưới lòng đất.

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-8

 

Tổng thể công trình là sự kết hợp giữa ánh sáng thiên nhiên và vật liệu thép

 


Trường mẫu giáo El Petit Comte (Besalú, Girona, Tây Ban Nha, 2010)

Hợp tác với Joan Puigcorbé


Trường mẫu giáo El Petit Comte là nơi sinh hoạt của 80 em học sinh và có diện tích 1.000 m2. Công trình được thiết kế theo hình chữ nhật đơn giản, vật liệu là những thanh nhựa nhiều màu sắc, tạo hiệu ứng cầu vồng trên cả tòa nhà.


Các ống hình trụ thẳng đứng với đường kính khác nhau, sử dụng 7 sắc cầu vồng như những chiếc bút chì xung quanh tòa nhà. Học sinh có thể chơi với một số ống trụ xoay được. Một sân trong trung tâm cho phép trẻ em vui chơi trong một môi trường được bảo vệ, những cột nhựa cho phép ánh sáng màu ngập tràn không gian bên trong.

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-9

 

Một công trình mang 7 sắc cầu vồng dành cho những em nhỏ

 

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-10

 

Các ống hình trụ như những chiếc bút chì xung quanh tòa nhà

 


Rạp chiếu phim không gian mở La Lira với J. Puigcorbé (Ripoll, Girona, 2011)

Kết hợp với Joan Puigcorbé


Để tạo thành một không gian công cộng được che phủ thành các phòng chiếu phim, các kiến trúc sư đã chế tạo một hộp thép có hình vuông với các góc cạnh và các đầu mở trên một quảng trường nằm giữa hai cấu trúc cũ.


Rạp chiếu phim không gian mở La Lira nhìn ra bờ bên kia của sông Ter. Đây là không gian độc đáo thích hợp cho nhiều hoạt động giải trí khác nhau. Bên dưới rạp chiếu phim là phòng đa chức năng. Từ công trình này, đi qua cầu, người ta có thể trở về với những khu vực cổ trong thị trấn.

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-11

 

Chiếc cầu nối La Lira với những công trình cổ trong thị trấn

 

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-12

 

Một không gian mở thoáng đãng, nên thơ

 


Nhà hàng Les Cols (Olot, Girona, Tây Ban Nha, 2011)


Nhà hàng Les Cols có các bàn ăn được làm từ vật liệu Plexiglas trong suốt gồm các đường ống kim loại mỏng, với chất dẻo mờ trải dài trên đầu. Tấm mái trong suốt tạo cảm giác như trải nghiệm ăn uống ngoài trời, và trải dài ra ngoài không gian kín bên trong để bảo vệ những người đang ăn phía ngoài. Không gian nhà hàng gợi nhớ đến những buổi dã ngoại cho các gia đình ở nông thôn hạy những bữa tiệc tụ tập với bạn bè. Nó có sức chứa hàng trăm thực khách.

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-13

 

Les Cols hác biệt hoàn toàn với những nhà hàng với kiến trúc kín và ánh đèn mờ ảo

 

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-14

 

Không gian bên trong rộng rãi có thể chứa được nhiều người

 

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-15

 

Mái che mờ đục "vươn" ra ngoài để bảo vệ những ai thích gần gũi hơn với thiên nhiên

 


Row House (Olot, Girona, Tây Ban Nha, 2012)


Khi cải tạo ngôi nhà này trong thành phố quê hương của họ, các kiến trúc sư đã giấu mái nhà lát gạch của kiến trúc cũ ở bên trong đi cùng với đó là những bức tường mỏng thẳng đứng. Không gian chính được chiếu sáng bởi một bức tường kính khổng lồ ở phía sau, lồng ghép hiện đại tạo nên nhà bếp và tầng ăn uống, hai tầng lửng riêng để nghỉ ngơi và ngủ phía trên.

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-16

 

Một sự cải tạo hoàn hảo từ kiến trúc cũ

 

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-17

 

Phía bên trong được tu sửa với những phòng ốc mang nét kiến trúc của những tòa nhà hiện đại

 


Trung tâm nghệ thuật ẩm thực La Cuisine (Nègrepelisse, Pháp, 2014)

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-18


Bên ngoài công trình là những bức tường đá lịch sử

 


Nằm bên trong các bức tường đá của một tòa lâu đài lịch sử, các phòng được làm bằng thép và bọc thủy tinh xung quanh ba mặt tòa nhà.


Đây là công trình được làm mới từ cơ sở vật chất cũ, tái tạo các không gian bên trong bằng cách thêm các không gian mới như bếp, không gian triển lãm và giáo dục cũng như nơi tổ chức hội thảo cho các nghệ sĩ. Cửa sổ lớn được bố trí ở mặt trước để ánh sáng dễ dàng tràn vào trong.

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-19

 

Vật liệu chính được sử dụng bên trong trung tâm là thép

 


Bảo tàng Soulages (Rodez, Pháp, 2014)


Bảo tàng Soulages tọa lạc tại thành phố nhỏ Rodez, miền nam nước Pháp. Bảo tàng được mở cửa vào năm 2014, quy tụ nhiều không gian như triển lãm, trung tâm tài liệu... Các kiến trúc sư sử dụng duy nhất loại vật liệu là thép Cor - Ten, tạo nên một chuỗi các hình khối liền kề nhau và các phòng trưng bày được kết nối bằng hành lang và cầu nối bằng kính.

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-20

 

Bảo tàng là những khối thép hình chữ nhật chồng lên nhau

 

 

chu-nhan-cua-nobel-kien-truc-2017-21

 

Những công trình của bộ ba này luôn có sự "góp mặt" của thép tái chế